1. Ana Sayfa
  2. Öne Çıkanlar
  3. İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını
Trendlerdeki Yazı

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını

8 Mart Dünya Kadınlar Günü

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını – Aralarında koronavirüs aşısının gelişimine katkıda bulunan da var, tarihin ilk kara delik fotoğrafını çeken de… Sadece Türk bilim kadınlarımız ile sınırlı kalmadık, tüm insanlığa rehberlik eden, dünyanın dört bir yanından farklı alanlarda çalışmalar gerçekleştiren kadınları bir araya topladık. Peki siz kadın bilim insanlarından kaçını tanıyorsunuz? Elbette bu başarı hikayeleri yazımızdakilerle sınırlı değil. Ancak birkaç cümleyle de olsa tüm insanlığa ışık tutan o kadınlardan bazılarını sizinle paylaşmaktan gurur duyuyorum.

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını

Özlem TÜRECİ (Tıp Doktoru)

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını - Özlem türeci
Özlem Türeci

1995 yılında Alman Hematoloji ve Onkoloji Derneği Vincenz Zcerny Ödülü‘ne layık görülen kadın bilim insanlarından birisi olmuştur. 2018 yılında, kanser araştırmaları ve tedavileri üzerine yaptığı çalışmalarla gündeme gelen Özlem Türeci, eşi Prof. Dr. Uğur Şahin ile birlikte BionTech firmasını kurdu. Birlikte yaptıkları kanser tedavisine ilişkin çalışmalarla bilim dünyasına ilham kaynağı oldular. Ayrıca geçtiğimiz aylarda BionTech firması koronavirüs aşısını geliştiren sayılı firmalardan birisi olma başarısını göstererek tekrardan gündeme gelmişti.

Feryal ÖZEL (Astrofizikçi)

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını - Feryal Özel
Feryal Özel

Nisan 2019’da ilk kez bir kara deliği doğrudan görüntülemeyi başaran 200 kişilik ekipte yer alan Prof. Dr. Feryal Özel, İstanbul’da Üsküdar Amerikan Lisesi’nden mezun olduktan sonra Columbia Üniversitesi’nde Fizik ve Uygulamalı Matematik alanlarındaki eğitimini dereceyle tamamladı. Ardından yüksek lisansını Danimarka’da Niels Bohr Enstitüsü’nde fizik üzerine, doktorasını ise ABD’de Harvard Üniversitesi’nde astrofizik üzerine yaptı. Özel, hâlâ Arizona Üniversitesi’nde astronomi ve fizik profesörü olmasının yanı sıra NASA Astrofizik Komitesi Başkanlığı, NASA Lynx Uzay Teleskobu Bilim ve Teknik Ekibi Başkanlığı, Olay Ufku Teleskobu Bilim Konseyi, Modelleme ve Analiz Çalışma Grubu Başkanlığı görevlerini yürütüyor. Üstelik kendisi, 2013 yılında Amerikan Astrofizik Derneği tarafından en başarılı astrofizikçilere verilen Maria Goeppert ödülünü alan kadın astrofizikçilerden birisidir.

Canan DAĞDEVİREN (Fizik Mühendisi ve Mucit)

İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını - Canan Dağdeviren
Canan Dağdeviren

Yeni nesil Türk bilim insanları arasında yer alan Canan Dağdeviren, Harvard Üniversitesi Genç Akademi üyeliği bulunan ilk Türk olma özelliğine sahiptir. MIT Media Lab’da araştırmacı olarak görev yapan Dağdeviren, 10 saniyede cilt kanserini teşhis eden dövme benzeri bir sensör geliştirdi. Ayrıca ekibiyle birlikte organların hareketlerini elektrik enerjisine çeviren mikro cihazlar üzerinde de çalışmalar yürütüyor.

Naşide Gözde DURMUŞ (Biyokimyager)

Naşide Gözde Durmuş
Naşide Gözde Durmuş

Dr. Durmuş’un araştırmaları, nano ve mikro teknolojilerin kanser ve antibiyotik direnci gibi dünyayı tehdit eden sağlık problemleri üzerine uygulamaları üzerine yoğunlaşmaktadır. 2015 yılında MIT Technology Review dergisinin her sene seçtiği “35 Yaş Altı Yenilikçiler Listesi”nde bir kadın olarak, tıp ve biyolojide çığır açan 35 liderden biri seçilmiştir. Durmuş, ilgi alanına biyomedikali, mühendisliği, tıbbı, informatiği ve matematiği de katarak hastalıkların tedavisinde herkesin kolayca alabileceği ucuz aletler geliştirmek üzerinde çalışmaktadır. Güncel olarak, İnsan Genom Projesi‘nin yürütücülerinden biri olan Prof. Dr. Ronald W. Davis ile beraber araştırmalarını Stanford Üniversitesi Genom Teknoloji Merkezi’nde sürdürmektedir. Hücrelerin manyetik özelliklerinden faydalanarak hastalıklı hücreleri tespit edebilen bir cihaz üzerinde çalışmaktadır.

Jale İNAN (Arkeolog)

Jale inan
Jale İnan

Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu olan İnan, yine ülkemizin ilk arkeologlarından olan Aziz Ogan’ın kızıdır. 1914 yılında İstanbul’da doğan İnan, devlet bursunu kazanarak Berlin ve Münih üniversitelerinde eğitim aldı. Eğitimini tamamladıktan sonra geri dönerek İstanbul Üniversitesi’nde çalışmalarını genişleten Jale İnan, ülkemizdeki pek çok arkeolojik kazı alanı ve müzenin hayata geçirilmesinde önemli bir rol oynadı. Uzun yıllar boyunca Antalya’daki Side kazı alanını yönetti. Ayrıca Antik Roma ve Bizans dönemlerine ışık tutan eserleri de kaleme aldı.

Ece KAMAR (Bilgisayar Mühendisi)

Ece kamar
Ece Kamar

Son dönemin en başarılı Türk kadın bilim insanlarından biri olan ve isimlerini tarihe altın harflerle yazdıran 11 bilim kadınından bir diğeri Ece Kamar, Sabancı Üniversitesi’nden Bilgisayar Mühendisi olarak mezun oldu ve doktora eğitimi için Harvard Üniversitesi’ne gitti. Burada Microsoft Lisansüstü Araştırma Bursu’nu kazandı ve sonrasında beyin-makine arayüzleri algoritmaları üzerine odaklandı. Şimdilerde ise Microsoft Araştırmaları bünyesinde araştırmacı olarak görevine devam eden Kamar, şirketin gelecekteki insan-makine birlikteliğine yönelik politikalarını belirleyen bilim ekibinde de yer almaktadır. Microsoft ürünlerinin bazılarında Ece Kamar’ın araştırmaları sonucunda alınmış patentler kullanılıyor.

Halide Edip ADIVAR (Onbaşı, Edebiyatçı ve Akademisyen)

Halide Edip Adıvar - İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını
Halide Edip Adıvar

Halide Edip Adıvar, 1908 yılında kadın haklarına ilişkin yazılar yazıp yayımlamaya başladı. Gazetelerde yazmaya devam ederken, öğretmenlik ve müfettişlik görevlerini yürüttü. Balkan Savaşı’nda hastanelerde görev yaptı. Türkiye Adıvar’ı, 1919 yılında İstanbul Sultanahmet Meydanı’nda yaptığı protesto mitingiyle tanıdı. Adıvar, İzmir’in işgal edilmesine yönelik halkın harekete geçmesini sağlayan bu konuşmasıyla tarihin seyrini değiştiren simalar arasına adını yazdırdı. Aradan geçen yıllar sonunda Milli Mücadele sona ermiş ve Halide Edip, genç cumhuriyetin ilk akademisyenlerinden birisi olmuştur. Oxford, Yale, Illinois, Michigan, Cambridge ve Sarbone gibi üniversitelerde konferanslar düzenleyen Adıvar, ayrıca Hindistan’daki diğer öncü üniversiteler ile de birçok konferans düzenledi. 1939 yılında ülkemize dönüp İstanbul Üniversitesi’nde görev yapmaya başladı. Ardından bir dönem milletvekilliği yapsa da kariyerine araştırmacı olarak devam etti. 1964 yılında aramızdan ayrılan Halide Edip Adıvar, ülkemizin en çok satan edebi romanlarının yazarlarındandır.

– İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını –

Ada LOVELACE (Bilgisayar Programcısı)

Ada Lovelace
Ada Lovelace

Augusta Ada King ya da bilinen adıyla Ada Lovelace, tarihteki ilk bilgisayar programcısı olma ünvanını taşımaktadır. 1815’te Londra’da dünyaya gelen Lovelace, çocukluğundan itibaren matematikle tanışmış ve iç içe olmuştur. Cambrige Üniversitesi‘nde matematik profesörlüğü yapan Charles Babbage ile tanışmasıyla hayatı değişmiştir. Babbage, öğrencisinin Fransızca’dan tercüme ettiği bir hesaplama metodundan bahseden makalesinden çok etkilenmiş ve ondan makalesine şahsi fikirlerini de eklemesini istemiştir. Lovelace, makalenin üç katı uzunluğunda yazdığı kendi fikirleriyle günümüzün yazılım kavramının tanımlamasını yapmıştır. Bu tanımla beraber Lovelace, tarihteki ilk bilgisayar programlamacısı ünvanına sahip olmuştur. Aynı zamanda ABD Savunma Bakanlığı için üretilmiş bir bilgisayar dili olan Ada, bir kadının isminden yani Ada Lovelace’den gelmektedir.

Grace Murray HOPPER (Bilgisayar Bilimcisi ve Tümamiral)

Grace Murray Hopper
Grace Murray Hopper

1906 yılında New York’ta dünyaya gelen Hopper, Yale Üniversitesi’nde matematik ve fizik eğitimi aldıktan sonra yine aynı üniversitede matematik dalında doktora yaptı ve 1941 yılında profesör unvanını aldı. 1943 yılında Vassar’daki öğretmenlik görevini bıraktı ve gönüllü olarak ABD donanmasına katıldı. Denizcilik okulunda eğitim aldı ve buradan mezun olarak Harvard’ta hesaplama projelerinde teğmen olarak göreve başladı. Howard H. Aiken’in başkanlığındaki Mark-I programlama dili ekibinde çalıştı. 1949 yılına kadar Harvard Computation laboratuvarında çalışmalarına devam eden Hopper, bu süre zarfında Aiken ile birlikte Mark-I, Mark-II ve Mark-III hakkında makaleler yayınladı.

Daha sonra 1949 yılında Eckert-Mauchly bilgisayar şirketinde matematikçi olarak işe başladı ve ekibiyle birlikte dünyanın ilk ticari bilgisayarı olan UNIVAC-I‘i geliştirdi. Ardından bilgisayar programlama dilleri için ilk derleyiciyi geliştirdi ve bu gelişmeden sonra da ilk derleyici tabanlı programlama dilleri olan ARITH-MATIC, MATH-MATIC ve FLOW-MATIC‘i geliştirdi. 1970’lerde FORTRAN ve COBOL gibi ilk programlama dillerinin standartlarını geliştirmede öncü rol oynadı. Yavaş yavaş kariyerinin sonuna yaklaşan Hopper, 1985 yılında üstün başarılarından dolayı tümamiral rütbesine terfi etti ve 1 yıl sonra da emekliye ayrıldı. Emekliliğinde de boş durmayarak Digital Equipment şirketinde çalışmaya başladı ve 1992 yılında, 85 yaşında ölünceye kadar burada çalıştı.

Jean E. Sammet (Bilgisayar Bilimcisi)

Jean E. Sammet - İsimlerini Tarihe Altın Harflerle Yazdıran 11 Bilim Kadını
Jean E. Sammet

Üniversite yıllarında matematik alanında eğitim alan ve ardından Illinois Üniversitesi’nde yine matematik alanında yüksek lisans yapan Sammet, 1955-1958 yılların arasında Sperry Gyroscope tarafında istihdam edildi ve ilk bilimsel programlama grubunu denetledi. 1958’den 1961’e kadar da orijinal COBOL grubunun bir üyesi olarak çalıştı. 1961 yılında IBM‘e katıldı ve matematiksel formüllerin sembolik manipülasyonu için yaygın olarak kullanılan ilk bilgisayar dili olan FORMAC‘i geliştirdi. 1968-1974 yılları arasında Federal Sistemler Bölümü Programlama Teknolojisi Planlama Müdürü olarak görev yaptı ve 1979 yılında Yazılım Teknolojisi Müdürü olarak atandı. Sammet, 1965 yılında ACM Sembolik ve Cebirsel Manipülasyon Özel İlgi Komitesi’ni (SICSAM) kurdu ve Programlama Dilleri Özel İlgi Grubu’nun (SIGPLAN) başkanı oldu. 1974’ten 1976’ya kadar ACM’nin ilk kadın başkanı olarak görev yaptı. Kısa bir hastalık zamanından sonra da 20 Mayıs 2017’de hayata gözlerini yumdu.

Marissa Mayer (Üst Düzey Yönetici)

Marissa Mayer
Marissa Mayer

1975’te Wisconsin’de doğan Mayer, lisans eğitimini sembolik sistemler ile Stanford Üniversitesi’nde tamamladı. Yüksek lisansını da yine aynı üniversitede Bilgisayar Bilimi üzerine yaptı. Yüksek lisansını tamamladıktan kısa bir süre sonra, 1999 yılında Google’da çalışmaya başladı. Böylece yeni kurulan Google’ın ilk kadın mühendisi ve 20. çalışanı oldu. Marissa Mayer, Google’da çalıştığı dönemde aralarında Google Search, Gmail, Google News ve Google Images’ın da bulunduğu birçok ürün çalışmalarının başında bulundu. 2010 yılının Ekim ayında Yerel Hizmetler Başkan Yardımcılığı görevine getirildi. Ardından Nisan 2012’de ise dünyanın en büyük perakende mağazalar zinciri olan Wal-Mart‘ın 16 kişilik yönetim kurulu üyeliğine seçildi. Mayer, 16 Temmuz 2012 tarihinde 13 yıldır çalıştığı ve birçok başarıya imza attığı Google’dan istifa ederek, Yahoo!’nun CEO’luğunu üstlendi.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun!

Başta bizleri bugünlere getiren annelerimiz olmak üzere, yaptıklarıyla ve varlıklarıyla göğsümüzü kabartan, bilim dünyasını aydınlatan bütün kadınlarımızı kutladığımız bugünde, başarılarıyla bize kattıkları her şey için, dünyadaki bütün kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü‘nü kutlar, onlara en az kendileri kadar güzel bir hayat dileriz!

Yorum Yap
Yazı Kaynakları
Tarihteki İlk Bilgisayar Programcısı: Ada Lovelance
Naşide Gözde Durmuş
Jale İnan
Grace Murray Hopper
Adele Goldstine
Jean E. Sammet
Marissa Mayer

Yazar Hakkında

Bilgisayar Mühendisliği 1. sınıf öğrencisiyim. Yazılımcı Gençlik sayfasında editörlük, yazarlık ve sosyal medya yöneticiliği yapıyorum. Aynı zamanda Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Yazılım Bilişim Topluluğu'nun da editörlüğünü ve sosyal medya yöneticiliği yapmaktayım. Bunlara ek olarak 2018 yılından itibaren freelancer olarak Grafik Tasarımı yapıyorum. Blog yazılarımı okumak için yazar profilimi inceleyebilirsiniz. Ayrıca diğer çalışmalarımı incelemek için de instagram profilimi ziyaret edebilirsiniz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. gulistanay_avatar
    8 ay önce

    Elinize sağlık Fatih Bey, çok güzel bir içerik olmuş 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir