1. Ana Sayfa
  2. Sistem
  3. Gömülü Sistem Nedir ?

Gömülü Sistem Nedir ?

gömülü-sistemler

Gömülü sistem gerçekten de adı gibi gömülü. “Nasıl yani ? “dediğinizi duyar gibiyim 🙂

Açıklamak gerekirse günlük hayatta olsun bir çok yerde kullandığımız sistemlerin, mesela cep telefonları, yazıcılar, hesap makineleri ve  bilgisayarlar gibi birçok sistemin ruhları diyebiliriz, o sistemlerin görünmeyen kısmı.

Bastığımız küçük bir düğmeyi arka kısımda derleyip, toplayıp o elde ettiğimiz koca sonuçlara çeviren küçük sistemler.

Basitten gidelim örneğin bir hesap makinesi.
Siz sadece tuşlara basarsınız ve istediğiniz sonucu elde edersiniz peki o makinenin içinde neler oluyor hiç merak ettiniz mi ? Sistem değerlerinizi algılıyor daha sonra değerlerle işlem yapıyor bitmedi,
bu işlemler için ayrı ayrı yüzlerce belki binlerce ayrı işlem yapıyor ve sistem bu binlerce işlemi saniyeler bazen saliseler içinde hallediyor.

gömülü sistem

Gömülü sistem elektrik-elektronik mühendisliğinin alt dalıdır, aslında yazılım ve elektrik-elektronik alanlarının birleştiği nokta, bu kısmında olan çoğu insan gömülü sistemlere giriş yapmıştır diyebiliriz.

Şimdi yavaş yavaş gömülü sisteme dahil olalım.  Gömülü sistemi 3 bölüme ayırarak incelemek istiyorum.

Elektrik-elektronik kısmında bu sistemlerin somut olan yapı taşlarını inceleyeceğiz ve burada öğreneceklerimiz bunun dışındaki bir çok alanda işimize yarayacak.

Yazılım kısmında ise somut olarak incelediğimiz parçalarla iletişime geçeceğiz 🙂

PCB bölümü ise önceki iki kısmın birleşmiş ve kullanılabilir hale getirilmiş kısmı. Elektronik aletlerin içindeki devre kartları oluyor yani.

Elektrik-elektronik  :

Gömülü sistemlerin ana beyni mikroişlemcilerden oluşur, bu mikroişlemciler milyonlarca küçük parçanın birleşmesiyle oluşan komponentlerdir. Piyasada birçok özellikte ve markada mikroişlemci bulunmakta bunlardan en çok kullanılanları genelde ATMEL, MICROCHIP, ST firmalarının ürettiği mikroişlemcilerdir.

Birde entegrelerimiz var tabii ki. Entegreler devrede kullanadığımız birçok elemanın birleştirilip tek paket haline getirilmiş komponentlerdir (Motorsürücü, Timer, ). bizleri bayağı yükten kurtarırlar.

Bunlar sistemimizde kullanılan ana parçalar birde bunlara yardımcı olan bir sürü parçamız var. Bunlardan en çok bilineni dirençtir diyebiliriz.

Dirençler devredeki akımı kontrol etmemizi sağlar bunu fizik derslerinde göreceksiniz zaten ve direnç gibi bir çok komponenti. Bunun yanında farklı özelliklerde, güçlerde birçok malzeme bulunmakta tabii ki diyotlar, kondansatörler, transistörler bunlara daha çok örnek verilebilir ancak sizin keşfetmenizi isterim böylece çok daha iyi bir elektrik bükücü olabilirsiniz 🙂 Sadece bu komponentler kullanılarak birçok etkileyici devre yapabilirsiniz (Çakar lamba, Kara şimşek, Farklı led animasyonları vb. ).

Yazılım

Gelelim yazılım kısmına. Bu kısımda sadece mikroişlemcilerle haberleşebiliyoruz ve genellikle bunu yaparken C veya C++ dilleri kullanılır. Öncelikle bir programlama kartı kullanılarak bilgisayar ile mikroişlemci arasında bağlantı kurulur ve bilgsayara tanıtılır.

Sonraki adımda ise kullanacağımız işlemciye göre IDE ( Yazılımları derleyip işlemciye ileten programlar ) indiriyoruz ve IDE ile işlemciyi de bağladıktan sonra programlayıp yüklemek kalıyor.

PCB

PCB kısmında ise seçtiğimiz devre elemanlarını bir kartta topluyoruz.

Hadi gelin bunun nasıl yapıldığını adım adım inceleyelim.

İlk olarak projemizi belirliyoruz, belirlediğimiz projede hangi malzemeleri kullanacağımızı seçtikten sonra, bunların birbirleri ile olan bağlantılarının nasıl yapıldığını iyice kavramamız lazım.

Üsteki gibi kullanacağımız elemanların diğer elemanlar ile bağlantılarını iyice öğrendikten sonra tüm parçaları PCB çizebilmek için yapılan programlarda birleştiriyoruz. Bu programlardan bir sürü bulunmakta. Bu tarz programlarda programın iyi olmasından ziyade sizin o programı ne kadar iyi tanımanız size daha iyi bir tasarım sunar.

İki kısıma ayıralım bu tasarıma şimdi öncelikle İSİS kısmından başlayalım bu tasarım kısmı devremizin elektronik çizimini yaptığımız kısımdır, kullanacağımız malzemelerin bağlantılarını yapar ve sanki gerçekmiş gibi elektrik verir ve doğru bağlayıp bağlamadığımızı kontrol ederiz.

Bu çizim türü için genelde proteus programı kullanılır.

Gelelim ortaya bir kart çıkartacağımız çizime yani ARES çizime. Bu kısımda projemizde kullanacağımız malzemeleri üzerine yerleştireceğimiz bir kart tasarlayacağız. Tasarlayacağımız kart plastik malzemeler arasında iletken malzeme bulundurmakta ve bu iç kısımdaki iletken kısım bir kablo görevi görerek malzemeler arası etkileşimi sağlamaktadır.

Kartımıza malzemelerin geçeceği şekilde delikler koyacağız, daha sonra ise bu delikleri kartın içinden geçen iletken kısımlarla birleştireceğiz.

Bu tasarımı yapmak için bilgisayarınıza ve size uygun programı indirerek yapabilirsiniz.

gömülü sistem

Şimdi ise yaptığımız bu tasarımı nasıl elle tutulur hale getireceğiz.

Bunu evde kendinizde yapabilirsiniz basit yöntemlerle fakat onu burada anlatmayacağım, başka yazımızda 🙂 Bu tasarımı internette güvenilir çoğu insan tarafından aktif kullanılan PCB üretim sitelerine yükleyerek bastıra bilirsiniz, fakat bu siteler genellikle yurt dışında olmakta, ülkemizde de var fakat ülkemizdeki şirketler küçük ve az sayıda kart basmamakta eğer büyük bir projeniz varsa ülkemizdeki şirketlerde de bastırabilirsiniz.

Eğer basitten başlayıp rahat bir şekilde proje gerçekleştirmek istiyorsanız size arduino kartlarını öneririm, oldukça fazla kaynak bulabileceğiniz bir kart olan arduino basit kullanımı ile size zorluk yaşatmayacaktır.

Ancak bir üst seviyeden başlamak isteyenlere ise MICROCHIP firmasının ürettiği pıc mikrodenetleyicileri kullanmanızı öneririm. Pıclerde de oldukça fazla kaynak bulunuyor korkmayın ve pıc sizi gömülü sistem başlığının altında incelediğim 3 konuya daha çok aşina yapmakta.

İşte gömülü sistemin nelerden oluştuğunu basit bir şekilde anlattık eğer detaylı öğrenmek istiyorsanız bir sürü kaynak bulabilirsiniz bu konuda.

Eğer bulamazsanız veya bir noktada takılırsanız korkmayın yorumlarda sizi bekliyor olacağım 🙂

gömülü sistem

Yorum Yap

Yorum Yap

Yorumlar (3)

  1. melisaerislik_avatar

    HELAL KARDEŞİMMMMM

  2. melisaerislik_avatar

    Temiz iş Helal kardeşim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir